Artykuły · Kwartalnik Prawo-Społeczeństwo-Ekonomia 4/2019

Specjalne użycie broni palnej przez polskie służby – przełomowa czy wadliwa regulacja?

Martyna Kaczmarczyk

Special use of firearms by Polish services - breakthrough or defective regulation?

Streszczenie

Współcześnie władze publiczne muszą mierzyć się z różnego rodzaju poważnymi zagrożeniami bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednym z takich niebezpieczeństw są przestępstwa o charakterze terrorystycznym. W ramach uprawnień w zakresie ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, służby dysponują różnymi skutecznymi środkami, by przeciwdziałać niebezpiecznym sytuacjom, m.in. środkami przymusu bezpośredniego i bronią palną. Jednakże w najbardziej niebezpiecznych sytuacjach środki te mogą okazać się niewystarczające. W polskim porządku prawnym do 2016 roku nie istniała żadna regulacja, która wprost i w pełni legalnie przyznawałaby służbom możliwość wykorzystania strzału ratunkowego lub strzelca wyborowego. Są to instytucje niejednokrotnie niezbędne dla ratowania życia zakładników, choć jednocześnie świadomie śmiercionośne i ostateczne. Niemniej jednak powinny być w ogóle możliwe do wykorzystania w ściśle określonych przypadkach i procedurze. Celem artykułu jest ukazanie skomplikowanej natury instytucji specjalnego użycia broni palnej, która wymaga dalszej, poszerzonej dyskusji. Jednocześnie została podjęta próba oceny, czy obowiązująca regulacja jest właściwa, czy w pewnych obszarach pozostawia wątpliwości.

Słowa kluczowe: Specjalne użycie broni, środki przymusu bezpośredniego, prawa człowieka, bezpieczeństwo i porządek publiczny

Streszczenie w języku angielskim (Summary)

Nowadays public authorities have to face various serious threats to public safety and order. One of such dangers there are terrorist offenses. Within permissions s part of security and public order protection, services have various effective means to counteract dangerous situations, including measures of direct coercion and firearms. However in the most dangerous situations these measures may not be sufficient. In Polish legal order until 2016, there was no regulation that dire ctly and legally would allow services to use a rescue shot or a marksman. These institutions are often necessary to save the hostages' lives, albeit deliberately deadly and final. Nevertheless they should be able to be used in strictly defined cases and procedures. The aim of the article is to show difficult nature of institution of special use of firearms, which requires further, expanded discussion. At the same time, an attempt was made to assess whether the applicable regulation is correct or whether it leaves some doubts in different areas.

Słowa kluczowe: Special use of firearms, means of direct coercion, human rights, security and public order